Bắt tay làm

Đĩa ăn 40-30-20-10: cách Hằng chia đĩa để cân bằng chuyển hóa mà cả nhà cùng ăn được

40% rau, 30% đạm nạc, 20% tinh bột chậm, 10% chất béo tốt, ước lượng bằng bàn tay. Cách Hằng chia đĩa từ năm 2019, bốn câu hỏi trước mỗi bữa, và cách giữ mâm cơm chung của cả nhà.

Mai Thúy Hằng
Mai Thúy Hằng · người đồng hành cân bằng chuyển hóa từ 2019
Cập nhật 15/11/2026 · đọc khoảng 4 phút
Đĩa ăn của Hằng ngày 14/8/2019: rau, trứng, cá, bánh mì đen, táo.
Đĩa ăn của Hằng ngày 14/8/2019: rau, trứng, cá, bánh mì đen, táo.

Lưu ý trước khi đọc: Bài viết chia sẻ kiến thức phổ thông và trải nghiệm cá nhân của Hằng. Hằng không phải bác sĩ. Bài không thay cho chẩn đoán hay điều trị. Nếu bạn đang mang thai, cho con bú, có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc, hãy hỏi bác sĩ trước khi thay đổi ăn uống hay vận động.

Tháng 8/2019, khi bắt đầu hành trình của mình, Hằng không bắt đầu bằng cái cân. Hằng bắt đầu bằng cái đĩa. Ảnh ở đầu bài là đĩa ăn thật của Hằng ngày 14/8/2019, hai ngày sau khi bắt đầu: một đĩa rau đầy, trứng, một khúc cá, bánh mì đen và mấy miếng táo. Không hề ít. Hằng vẫn ăn no, vì Hằng đang cho con bú. Thứ thay đổi là tỷ lệ trong đĩa.

Trong bài này
  1. Bốn câu hỏi trước mỗi bữa
  2. Cách chia đĩa 40-30-20-10
  3. Thứ tự ăn: rau trước, đạm sau, tinh bột cuối
  4. Cả nhà cùng ăn được, chỉ điều chỉnh một chút
  5. Chụp ảnh đĩa ăn: "sổ thu chi" của cơ thể
  6. Hỏi nhanh
  7. Nguồn tham khảo

Bốn câu hỏi trước mỗi bữa

Năm 2022, khi chia sẻ phần "khoa học bàn ăn" với đội nhóm, Hằng tóm lại bằng bốn câu hỏi:

  1. Ăn bao nhiêu? Đủ no, không thừa.
  2. Ăn khi nào? Ăn theo bữa, hạn chế ăn vặt liên tục. Xem Lịch ăn 4-4-12.
  3. Ăn như thế nào? Ăn chậm, thứ tự hợp lý, chế biến ít dầu mỡ.
  4. Chọn loại nào? Tinh bột tốt, chất béo tốt, đạm nạc, đủ chất xơ.

Cách chia đĩa 40-30-20-10

PhầnTỷ lệƯớc bằng bàn tayVí dụ món Việt
Rau~40%Ít nhất 1 nắm tay, càng nhiều màu càng tốtRau muống, cải, bí, su su, salad, canh rau
Đạm nạc~30%1 lòng bàn tay (dày và rộng bằng lòng bàn tay)Cá, ức gà, thịt nạc, tôm, trứng, đậu phụ
Tinh bột hấp thu chậm~20%½ – 1 nắm tayGạo lứt, khoai lang, ngô, yến mạch, bún ít
Chất béo tốt~10%Khoảng 1 ngón tay cáiDầu ô liu, lạc, vừng, hạt điều, bơ, cá béo

Đây là cách Hằng chia đĩa, không phải đơn thuốc dinh dưỡng. Ý tưởng tương tự "Đĩa ăn lành mạnh" của Trường Y tế Công cộng Harvard: nửa đĩa rau quả, một phần tư đạm, một phần tư ngũ cốc nguyên hạt. Nhu cầu mỗi người khác nhau theo tuổi, cân nặng, vận động, bệnh nền.

Bình nước Hằng mang theo hằng ngày
Và đừng quên nước. Bình nước của Hằng, tháng 11/2026.

Thứ tự ăn: rau trước, đạm sau, tinh bột cuối

Một số nghiên cứu cho thấy ăn rau và đạm trước, tinh bột sau giúp đường huyết sau ăn tăng chậm hơn. Đây là mẹo dễ làm với mâm cơm Việt: múc canh rau, gắp rau và thức ăn trước, ăn cơm sau. Với người kháng insulin, việc giữ đường huyết sau ăn ổn định là điều đáng làm.

Cả nhà cùng ăn được, chỉ điều chỉnh một chút

Nhiều chị em sợ "ăn chế độ" vì nghĩ phải nấu riêng, tách khỏi mâm cơm gia đình. Hằng luôn nói: không cần. Mâm cơm vẫn thế, chỉ điều chỉnh một chút:

  • Thêm một đĩa rau luộc hoặc xào ít dầu cho cả nhà.
  • Món đạm làm theo kiểu hấp, luộc, kho nhạt, nướng nhiều hơn chiên.
  • Nồi cơm trộn thêm gạo lứt hoặc khoai lang.
  • Phần mình: dùng đĩa riêng để chia tỷ lệ, cả nhà vẫn ăn chung.

Trong nhiều gia đình, người mẹ là người định hình bữa ăn của cả nhà. Khi mẹ đổi đĩa của mình, cả nhà cũng dần đổi theo.

Chụp ảnh đĩa ăn: "sổ thu chi" của cơ thể

Đây là thói quen quan trọng nhất Hằng muốn tặng bạn. Hằng từng có khách nói "em ăn chuẩn lắm" nhưng không gửi ảnh bữa ăn. Sau một thời gian không thấy kết quả, chị ấy lại nghĩ tại phương pháp. Hằng hiểu ra: chữ "chuẩn" mỗi người hiểu một kiểu, chỉ có tấm ảnh là nói thật. Từ đó Hằng luôn nói rõ ngay từ đầu: chụp ảnh mỗi bữa, không phải để chấm điểm, mà để nhìn thấy sự thật.

Món quà 7 ngày chụp đĩa ăn cùng Hằng dựa trên đúng thói quen này.

Lưu ý: mẹ bầu, mẹ cho con bú, người tiểu đường đang dùng thuốc, người bệnh thận cần lượng đạm, tinh bột phù hợp riêng. Hãy hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi thay đổi lớn.

Hỏi nhanh

Bữa sáng nên ăn gì theo cách chia đĩa này?

Ưu tiên có đạm: trứng, sữa chua không đường, đậu phụ, thịt nạc, kèm rau hoặc quả và một ít tinh bột chậm như khoai lang, bánh mì nguyên cám. Hạn chế bữa sáng chỉ toàn tinh bột và đường.

Có phải bỏ hẳn cơm không?

Không. Tinh bột vẫn là một phần của đĩa ăn cân bằng. Điều chỉnh là giảm lượng, chọn loại hấp thu chậm và ăn sau rau, đạm.

Ăn hoa quả thế nào?

Hoa quả tươi tốt hơn nước ép và hoa quả sấy. Ăn một lượng vừa phải, ưu tiên loại ít ngọt, và nên ăn cùng hoặc ngay sau bữa chính thay vì ăn vặt liên tục.

Nguồn tham khảo

  1. Harvard T.H. Chan School of Public Health: Healthy Eating Plate
  2. WHO: Healthy diet — fact sheet
Chân dung Mai Thúy Hằng

Về Hằng

Hằng là Mai Thúy Hằng, sinh năm 1984, gần 14 năm làm ngân hàng BIDV (2007–2021), từng là Phó Giám đốc phòng giao dịch BIDV chi nhánh Thanh Hóa. Năm 2019, sau khi sinh bé thứ hai, Hằng bắt đầu hành trình cân bằng chuyển hóa của chính mình và từ đó đồng hành cùng chị em muốn khỏe từ bên trong.

Hằng là Nhà Phân Phối Độc lập của Unicity. Hằng chia sẻ từ trải nghiệm, không phải chuyên gia y tế. Đọc câu chuyện của Hằng · Xem kết quả thật của Hằng và khách

Đọc tiếp

🎁 Nhận quà miễn phí qua Zalo